Stack Overflow

CÁC KIỂU BÀN CHÂN PHỔ BIẾN VÀ CÁC CHẤN THƯƠNG TIỀM ẨN

CÁC KIỂU BÀN CHÂN PHỔ BIẾN VÀ CÁC CHẤN THƯƠNG TIỀM ẨN

Khác với chấn thương trong các môn thể thao khác như đạp xe, bóng đá, tennis v.v… chấn thương trong chạy bộ ít khi đến từ va đập trực tiếp, shock va chạm nặng, mà lại đến từ chính quá trình chạy đều đều của runner. Mức độ nặng nhẹ, kiểu chấn thương của từng người lại bị ảnh hưởng bởi chính cấu trúc khung chân của mỗi người. Hãy cùng tìm hiểu các khung bàn chân và nguy cơ chấn thương tiềm ẩn để có phương án phòng tránh tối đa cho bản thân.

1. Chân vòm cao (high arch type)

Đặc điểm

Vòm cao là kiểu chân có độ lõm lòng bàn chân cao, tiết diện tiếp xúc giữa bàn chân với mặt phẳng ít. Vì vậy, nếu dùng hình vẽ mô tả, thông thường chỉ có nửa phía gần má ngoài bàn chân, mũi chân và gót chân là tiếp xúc với mặt đất, tiếp xúc với nhau.

Chấn thương tiềm ẩn

Khoảng 20% dân số thế giới có kiểu bàn chân thuộc kiểu này. Tuy nhiên, không thể xem nhẹ những chấn thương tiềm ẩn mà chúng mang lại như: viêm cân gan chân, viêm gót chân Achilles, căng cơ vòm, đau xương đốt bàn chân,…

Chân vòm cao (high arch type)
Chân vòm cao (high arch type)

Lòng bàn chân vòm cao thường cứng rắn hơn so với những kiểu chân khác và vì thế không đủ linh hoạt để tự tạo ra cơ chế chống shock tự nhiên của bàn chân. Trong khi đó, đi bộ hoặc chạy bộ thường đòi hỏi bàn chân phải tiếp nhận phản lực sinh ra do việc tác dụng lực lên đường chạy. Lúc này, do diện tích tiếp xúc với mặt đất ít, lại tập trung chủ yếu vào rìa phía ngoài bàn chân hoặc phần chính giữa mũi chân nên lực tác động vào đây lớn hơn và có thể gây ra chai chân (nhẹ) hay chấn thương (nặng).

Biện pháp giảm thiểu chấn thương: để giảm nguy cơ chấn thương bạn nên ưu tiên sử dụng giày dòng sản phẩm có phần thân giữa (midsole) hoặc lót giày có hình dạng để lấp đi phần lõm của bàn chân, làm giảm phản lực của đường vào ống chân và đầu gối khi vận động cường độ cao và cự li dài. Những người có bàn chân lõm sâu thế này nên chọn loại giày có đế dày (cushion) và êm để tăng khả năng đàn hồi và chống shock.

2. Chân phẳng (low arch type)

Đặc điểm

Nếu in lại dấu chân trên giấy, kết quả thu được từ kiểu chân phẳng sẽ có hình dạng gần như một miếng lót giày, chỉ là hiển hiện rõ ràng hơn. Khác với chân vòm cao, chân phẳng có lòng bàn chân tiếp xúc hầu như toàn bộ với mặt đất, lõm rất ít hoặc gần như không có. Điều này giúp làm tăng khả năng linh hoạt cho bàn chân khi vận động đi hay chạy bộ.

Chấn thương tiềm ẩn

Giữa chân phẳng và chân bình thường có khác biệt lớn
Giữa chân phẳng và chân bình thường có khác biệt lớn

Tương tự chân vòm cao, có khoảng 20% dân số thế giới sở hữu kiểu bàn chân này và ngày ngày đối mặt với nguy cơ lật cổ chân trong, viêm cân gan chân, viêm gân sau xương chày, viêm gót chân Achilles,… Tuy linh hoạt do diện tích tiếp xúc với mặt đất lớn, đây lại là nhược điểm khiến bàn chân thường lật vào trong, mang đến nguy cơ chấn thương vùng gối và ống chân rất khó thay đổi cho người chạy.

Biện pháp giảm thiểu chấn thương: với cấu trúc bàn chân phẳng bạn nên chọn các dòng giày riêng biệt như Asics Gel-Kayano, Mizuno Wave Paradox, Brooks Adrenaline GTS,…. Hoặc các miếng lót giày dành riêng cho bàn chân phẳng cũng là một sự lựa chọn tốt mà bạn có thể tham khảo.

3. Chân bình thường (medium arch type)

Đặc điểm

Bàn chân bình thường sẽ có độ lõm vừa phải, chiều rộng phần lõm bằng khoảng 1/3 so với độ ngang cả bàn chân. Đây chính là kiểu chân ít bị chấn thương nhất so với các loại còn lại bởi độ lệch chân vừa phải giúp vận động viên giảm lực shock phản chấn lên cổ chân và đầu gối.

Chấn thương tiềm ẩn

Ngay cả khi sở hữu kiểu bàn chân ít bị chấn thương, bạn vẫn có thể gặp rủi ro nếu vận động quá mức
Ngay cả khi sở hữu kiểu bàn chân ít bị chấn thương, bạn vẫn có thể gặp rủi ro nếu vận động quá mức

Tuy nhiên, dù đây là kiểu bàn chân phổ biến, có tới 60% dân số sở hữu, chân bình thường vẫn tiềm ẩn mang đến một số nguy cơ chấn thương cho người vận động như đau gót chân hoặc đau do những vận động quá mức trong thời gian dài. Hãy nhớ bạn có thể hạn chế chấn thương nhờ đặc điểm của bàn chân, nhưng nếu cứ liên tục tập luyện thời gian dài thì tổn thương là điều rất dễ xảy ra.

Biện pháp giảm thiểu chấn thương: những đôi giày có đệm lót vừa phải là thích hợp nhất khi nó có trọng lượng nhẹ và có độ đàn hồi vừa phải sẽ là lựa chọn tối ưu với ai có cấu trúc chân bình thường này.

Có thể thấy, mỗi kiểu bàn chân lại có đặc điểm riêng và tiềm ẩn những nguy cơ chấn thương với mức độ nghiêm trọng khác nhau. Vì vậy, hãy nhanh chóng tìm kiếm, làm theo các bài hướng dẫn để xác định kiểu bàn chân của mình rồi từ đó lập ra chiến lược phòng tránh phù hợp.

Nhắn tin cho My