Stack Overflow

HƯỚNG DẪN CHỌN GIÀY CHẠY BỘ CHO NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU/LUYỆN TẬP CHUYÊN NGHIỆP

HƯỚNG DẪN CHỌN GIÀY CHẠY BỘ CHO NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU/LUYỆN TẬP CHUYÊN NGHIỆP

Chạy bộ thường được đánh giá là môn thể thao đơn giản và dễ luyện tập. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bất kể ai, ở đâu, vào bất cứ hoàn cảnh nào cũng có thể dễ dàng tiến hành luyện tập. Dù bạn là người mới bắt đầu hay đã luyện tập chuyên nghiệp, khâu chuẩn bị luôn cần có, đặc biệt là chọn giày chạy bộ.

1. Tại sao phải quan tâm chọn giày chạy bộ thật kỹ?

Hầu hết khi ra cửa hàng bán đồ thể thao, chúng ta thường nhận thấy các đôi giày đều có vẻ vừa vặn với chân mình, mang đến cảm giác êm ái và vì thế cho rằng việc chọn giày chạy không phải điều gì khó khăn. Tuy nhiên, quyết định vội vàng có thể dẫn đến sai lầm bởi bạn chỉ có thể chắc chắn đôi giày đó là bạn đồng hành phù hợp với mình sau khoảng vài kilomet chạy.

Lựa chọn giày phù hợp là điều không dễ
Lựa chọn giày phù hợp là điều không dễ

Hãy nhớ cấu trúc bàn chân mỗi người là khác nhau. Trong nhiều trường hợp, một đôi giày đắt tiền chưa chắc đã là lựa chọn tốt nhất bởi xét đến cùng, phong cách, tư thế chạy và đặc điểm bàn chân mới là điều bạn cần quan tâm để đưa ra lựa chọn cuối cùng.

2. 3 bước để chọn giày chạy bộ vừa chân

Dù việc chọn giày là không dễ dàng trong khi một đôi giày lại thường cần thay thế sau khoảng 600-800km chạy (khoảng 3-4 tháng với những người luyện tập chuyên nghiệp), vẫn có 3 bước cơ bản giúp bạn trong khâu chuẩn bị vô cùng quan trọng với người chạy bộ này.

Bước 1. Xác định kiểu chạy, địa hình và phong cách chạy

Căn cứ đầu tiên giúp bạn chọn được đôi giày phù hợp là đặc điểm kiểu chạy, địa hình và phong cách chạy.

Bàn chân mỗi người có cấu trúc rất khác nhau
Bàn chân mỗi người có cấu trúc rất khác nhau

Về kiểu chạy

Dù mỗi người có một kiểu chạy khác nhau song vẫn có ba nhóm cơ bản để phân loại. Muốn xác định bản thân thuộc nhóm nào, cách đơn giản nhất là kiểm tra độ mòn đế giày.

– Chân bình thường. Trong quá trình chạy, bàn chân bình thường tiếp xúc mặt phẳng gần như một cách chính diện, vì vậy đế giày sẽ mòn vào phần giữa bàn chân và một phần nhỏ gót chân. Những người có kiểu chạy này nên chọn loại giày gia tăng sự ổn định là tốt nhất.

– Chân lệch trong. Khi chạy, người mang bàn chân lệch trong có xu hướng tiếp đất nhiều ở phần má trong bàn chân, vì vậy họ cũng thường gặp vấn đề về đầu gối. Để cải thiện tình trạng, người thuộc nhóm này cần chọn loại giày giúp ổn định và kiểm soát chuyển động.

– Chân lệch ngoài. Nếu giày của bạn có dấu hiệu mòn nhiều phần rìa ngoài, bạn có xu hướng chạy chân lệch ngoài. Để tránh chấn thương, bạn sẽ cần đến những đôi giày có lót đệm hoặc giày hỗ trợ cân bằng.

Về địa hình

Tuỳ địa hình mà có những yêu cầu riêng với đế giày
Tuỳ địa hình mà có những yêu cầu riêng với đế giày

Mỗi dạng địa hình có những yêu cầu riêng dành cho giày tập và phần đế giày cũng được các nhà thiết kế lưu ý để sử dụng trên những địa hình cụ thể. Nếu chạy trên máy tập hoặc các cung đường ít gồ ghề như đường nhựa, vỉa hè,… hãy chọn giày nhẹ, mềm dẻo, linh hoạt với thiết kế tối ưu sự đàn hồi và cân bằng. Còn đối với các dạng địa hình phức tạp và kém bằng phẳng hơn, hãy chọn loại giày có cấu trúc ổn định với đế giày chắc chắn làm từ cao su chuyên dụng để tăng độ bám.

Về phong cách chạy

Mỗi người chạy bộ tuỳ mục đích cũng có thể có nhiều phong cách chạy khác nhau. Vì vậy, ghi lại tốc độ và quãng đường chạy có thể xác định tuổi thọ của giày cũng như giúp bạn có những gợi ý về việc chọn giày sao cho phù hợp.

Ví dụ, nếu chỉ chạy để giữ dáng, thư giãn hay đơn giản là tập thể dục một cách nhẹ nhàng thì chọn một đôi giày thoải mái, êm chân là ổn. Trong khi đó, chạy nhằm nâng cao thể lực hay chạy có yêu cầu tốc độ và trong thời gian dài sẽ đặt ra nhiều yêu cầu hơn như tính vừa vặn, tính phù hợp với kiểu chân và tính bền vững.

Bước 2. Các kiểu giày và tính năng mà bạn cần biết

Sau khi xác định kiểu chạy, địa hình và phong cách chạy, bạn nên bắt đầu tìm hiểu từng kiểu giày và xem xét những tính năng cần thiết trong từng trường hợp.

Các kiểu giày chạy bộ

– Giày có đệm (Neutral Shoe hoặc Cushioning Shoe). Bằng việc hấp thụ các phản lực từ mặt đất hiệu quả và hỗ trợ phần ngoài má bàn chân, loại giày này sẽ giúp người có bàn chân lệch ngoài tránh được khả năng chấn thương trong quá trình luyện tập.

Giày có đệm
Giày có đệm

– Giày tăng sự ổn định (Stability shoes). Phù hợp với những người có độ nghiêng bàn chân từ ít đến trung bình, những đôi giày này thường có một miếng đệm cứng ở lòng bàn chân để tăng cường cho lớp đệm ở phần lõm của bàn chân – vùng thường chịu tác động cao với người chạy chân lệch trong.

– Giày kiểm soát chuyển động (Motion control shoes). Đây là loại giày phù hợp nhất cho những người có bàn chân lật trong khi sở hữu các đặc tính như: gót giày cứng hơn, khuôn thẳng hơn thay vì hơi cong như bình thường để chống lại hiện tượng lật ngoài.

Giày chân trần (Barefoot shoes). Với loại giày này, phần đế chỉ cung cấp sự bảo vệ ở mức tối thiểu để tránh các chấn thương mặt đường có thể gây nên, một số loại thậm chí không có miếng đệm hoặc miếng đệm có độ dày rất mỏng (3-4mm) nằm giữa bàn chân với mặt đất. Ngoài ra, giày chân trần cũng không có chỉ số chênh lệch về độ cao giữa gót và mũi giày nhằm khuyến khích người chạy tiếp đất bằng lòng bàn chân hoặc ức bàn chân.

– Giày tối giản (Minimalist shoes). Đây là loại giày có cấu trúc siêu nhẹ, không có đệm lòng bàn chân hoặc đệm rất ít, gót cao hơn mũi khoảng 4-8mm nhằm khuyến khích chuyển động tự nhiên và tiếp đất bằng lòng bàn chân trong khi vẫn đảm bảo sự êm ái và linh hoạt.

Các tính năng của giày chạy bộ

– Mũ giày chạy.

Nên lựa chọn một đôi giày mũ mềm
Nên lựa chọn một đôi giày mũ mềm
  • Da tổng hợp mềm, bền, chống trầy xước có nguồn gốc chủ yếu từ Nylon và Polyester. Da tổng hợp thường nhẹ, nhanh khô và thoáng khí hơn da thật.

  • Sợi nylon bền, thường được dùng để giảm trọng lượng và tăng sự ổn định.

  • Lớp phủ bằng nhựa dẻo TPU được phủ lên phía trên lớp chất liệu thoáng khí của giày (như vùng lòng bàn chân hoặc gót chân). Chất liệu chống trầy xước này cũng giúp tăng cường sự ổn định và độ bền cho giày.

  • Mũ giày sử dụng một lớp màng thoáng khí, không thấm nước, liên kết với lớp vải lót mặt trong giày. Lớp màng này sẽ ngăn hơi ẩm xâm nhập đồng thời giữ bàn chân khô thoáng ngay cả trong môi trường ẩm ướt.

– Đệm đế giày chạy bộ.

  • Đệm đế giày là một lớp đệm có chất liệu bền nằm giữa phần ngoài và phần mũ giày.

  • Xốp EVA là loại xốp được sử dụng phổ biến cho phần đế giày chạy bộ, nhất là loại giày có lớp đệm. Ngoài ra chèn nhiều lớp EVA cũng có thể tạo nên những kiểu giày đặc biệt.

  • Đệm lòng bàn chân là lớp đệm bằng xốp EVA nhưng cứng hơn, giúp tăng độ cứng cho phần đệm lót từ đó làm gia tăng tính ổn định của đôi giày.

  • Phiến được làm từ các vật liệu mỏng và linh hoạt giúp tăng cường độ cứng cho phần giày tương ứng với ức bàn chân, thường được dùng ở giày chạy đường mòn để bảo vệ giày khi chịu tác động từ sỏi đá hay rễ cây.

  • Shanks giúp làm cứng phần giữa của giày để bảo vệ lòng bàn chân và gót chân, đảm bảo duy trì độ cứng khi chạy trên địa hình nhiều sỏi đá.

– Đế giày. Hầu hết giày chạy đường bằng sử dụng cao su cacbon có bề mặt gồ ghề cho phần đế, cao su nở có độ êm hơn cho phần ức bàn chân và lớp đế ngoài để giảm trọng lượng. Trong khi đó người chạy đường mòn lại có xu hướng chọn giày có lớp đế ngoài bằng cao su cacbon để chống chọi tốt hơn với trầy xước.

Tuỳ địa hình và mục đích sử dụng mà nhà sản xuất thiết kế đế khác nhau
Tuỳ địa hình và mục đích sử dụng mà nhà sản xuất thiết kế đế khác nhau
  • Chỉ số Heel-to-toe. Chỉ số này thể hiện sự khác biệt giữa độ cao gót giày với mũi giày, từ đó ảnh hưởng đến việc bạn tiếp đất ra sao trong quá trình chạy. Chỉ số từ 0-8mm sẽ giúp tiếp đất bằng bàn chân hoặc ức bàn chân và chỉ số từ 10-12mm sẽ giúp bạn tiếp đất bằng gót chân.

  • Phần sau gót giày. Đây là cấu trúc cứng bao quanh gót, mang lại khả năng kiểm soát chuyển động, đôi khi được lót thêm một miếng nêm giúp tăng độ êm cho vùng sau gót chân.

  • Đệm lòng bàn chân. Bộ phận này được đặt vào giày ở phần lõm của lòng bàn chân giúp hỗ trợ kiểm soát chuyển động, kiểm soát độ lật bàn chân của những người có bàn chân lật trong hay lật ngoài.

Bước 3. Thử giày để tìm đôi phù hợp

Bước cuối cùng cũng là quan trọng nhất chính là trực tiếp thử giày để chọn lựa đôi phù hợp. Có một số mẹo nhỏ bạn có thể ghi nhớ để chọn được đôi giày ưng ý sau đây:

  • Kích thước chân: Khuôn đế giày thường có sự khác nhau giữa các nhà sản xuất hay giữa nhiều loại mẫu mã. Bạn nên tăng hoặc giảm từ 0.5 đến 1 số khi mua, hoặc tốt nhất là đo chân và tự ghi nhớ số đo của mình trước khi đi mua đồ.

  • Thử giày vào cuối ngày: Vào cuối ngày, bàn chân bạn sẽ phình to hơn một chút và thử giày lúc này sẽ giúp bạn chọn được đôi giày vừa vặn nhất.

  • Có một khoảng trống ở mũi chân: Chiều ngang hay dây giày nên vừa khít để tránh phồng rộp nhưng trừ trường hợp giày chân trần, mũi giày nên được chừa lại một khoảng để khi chạy chân bạn được thoải mái.

  • Nếu sử dụng lót giày chỉnh hình: hãy mang theo khi mua giày chạy vì nó sẽ ảnh hưởng đến độ vừa của giày với bạn.

  • Không cần đi đúng giày theo giới tính: Điều này có nghĩa là bạn chỉ cần quan tâm xem đôi giày nào là vừa vặn với mình mà không cần để ý đó là size nam hay nữ.

  • Cân nhắc đến phụ kiện lót giày: Đừng xem nhẹ phụ kiện này bởi nó có thể giúp tăng sự thoải mái hay có sự hỗ trợ nhất định với người luyện tập trong từng trường hợp cụ thể.

Trên đây là một vài gợi ý về cách chọn giày chạy bộ cho người mới bắt đầu/ luyện tập chuyên nghiệp. Hãy ghi nhớ để chọn cho mình một đôi giày ưng ý và phù hợp, giúp việc chạy bộ thuận lợi và hiệu quả hơn mỗi ngày.

Nhắn tin cho My